تحلیل حجم مبادلات تجاری ایران و عراق از طریق مرز مهران در سال‌های اخیر

۱. اهمیت مرز مهران در تجارت ایران و عراق

مرز مهران در استان ایلام، به دلیل امنیت بالا، زیرساخت‌های گمرکی نسبتاً مناسب و دسترسی آسان به شهرهای مرکزی عراق مانند بغداد و نجف، همواره یکی از پرترددترین مرزهای صادراتی بوده است.

بر اساس گزارش‌های گمرک، بیش از ۳۰ درصد صادرات غیرنفتی ایران به عراق از مرز مهران انجام می‌شود. اقلام عمده صادراتی شامل مصالح ساختمانی، لوازم خانگی، مواد غذایی، محصولات پتروشیمی و پلاستیکی است.

۲. بررسی آماری مبادلات در سال‌های اخیر

• سال ۱۳۹۸: حدود ۱.۵ میلیارد دلار کالای ایرانی از مرز مهران به عراق صادر شد.
• سال ۱۳۹۹: با وجود همه‌گیری کرونا، صادرات با افت ۱۵ درصدی به حدود ۱.۲۷ میلیارد دلار رسید.
• سال ۱۴۰۰: با بازگشایی محدود مرزها، مبادلات به ۱.۶ میلیارد دلار افزایش یافت.
• سال ۱۴۰۱: رشد قابل‌توجهی در تجارت ثبت شد و حجم صادرات از مرز مهران به بیش از ۲ میلیارد دلار رسید.
• سال ۱۴۰۲: با تکمیل برخی زیرساخت‌های جدید و تسهیل تشریفات گمرکی، حجم مبادلات تا مرز ۲.۳ میلیارد دلار افزایش پیدا کرد.

۳. عوامل مؤثر بر رشد مبادلات

چند عامل کلیدی موجب افزایش حجم تجارت از طریق مرز مهران شده‌اند:

• امنیت پایدار: مرز مهران نسبت به مرزهای غربی دیگر مانند شلمچه و باشماق از نظر امنیتی وضعیت بهتری دارد.
• ارتباط جاده‌ای مستقیم با مرکز عراق: مسیر کوتاه مهران – بغداد باعث صرفه‌جویی در هزینه و زمان حمل‌ونقل می‌شود.
• زیرساخت‌های گمرکی نوسازی‌شده: توسعه سیستم‌های دیجیتال و کنترل هوشمند سبب تسریع ترخیص کالاها شده است.
• افزایش تقاضای عراق برای محصولات ایرانی: به‌ویژه در حوزه مصالح ساختمانی و مواد غذایی، به دلیل قیمت رقابتی کالاهای ایرانی.

۴. چالش‌ها و موانع موجود

با وجود روند صعودی تجارت، موانع زیر همچنان وجود دارند:

• ازدحام کامیون‌ها در ایام پرتقاضا مانند ایام اربعین.
• محدودیت‌های مقطعی از سوی دولت عراق برای واردات برخی کالاها.
• کمبود امکانات لجستیکی و انبارداری در مرز.
• نوسانات نرخ ارز و هزینه‌های حمل‌ونقل.

۵. چشم‌انداز آینده مبادلات مرز مهران

با توجه به برنامه‌های توسعه‌ای دولت و گمرک ایران، پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۰۵ حجم مبادلات تجاری از مرز مهران به بیش از ۳ میلیارد دلار برسد. به‌ویژه با تکمیل طرح پایانه صادراتی جدید و افزایش ساعات کاری گمرک، ظرفیت ترانزیت کالا در این مرز رشد چشمگیری خواهد داشت.

نتیجه‌گیری

تحلیل روند مبادلات تجاری ایران و عراق نشان می‌دهد مرز مهران به یکی از ستون‌های اصلی صادرات غیرنفتی ایران بدل شده است. سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌های گمرکی، بهبود مسیرهای حمل‌ونقل و تعامل مستمر با مقامات عراقی می‌تواند باعث تثبیت جایگاه ایران در بازار عراق و گسترش سهم صادرات از این مسیر شود.

شرکت آسیا ترخیص با بهره‌گیری از دانش و تجربه متخصصان خود و با هدف ارائه خدمات با کیفیت به مشتریان، آماده همکاری با تجار و بازرگانان برای ترخیص کالا از مرز ایران به کشورهای همسایه می باشد. با استفاده از خدمات این شرکت، می‌توانید فرآیند ترخیص کالا را به صورت سریع، آسان و با کمترین هزینه انجام دهید. در صورت نیاز به مشاوره رایگان ، در هر ساعت از شبانه روز می توانید از طریق پشتیبانی آنلاین، و یا از طریق شماره تلفن 09182425964 با ما تماس بگیرید . ما ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته پاسخگوی شما خواهیم بود